Derivaten: sense & simplicity

Heads: I win; Tails: you lose Met swaps kunt u het renterisico op pensioenverplichtingen doeltreffend beheersen. Het probleem is alleen dat je de kosten niet direct terugziet bij deze producten. Een stuurbare oplossing die tientallen procenten goedkoper uitvalt, is echter goed mogelijk.

13 March 2014
Marc Vijver ›

Het aangaan van swaps is een zero-sum game; de winst van de een is het verlies van de ander. Alleen: de winsten en verliezen op swaps worden ongelijk verdeeld. Dit komt door 'de strijkstok' die een derivatenhandelaar bij elke transactie inbouwt. Deze is optisch zeer klein, maar gaat wel over heel grote nominale bedragen en loopt ongemerkt van dag tot dag jarenlang door. Totdat een tegengestelde transactie plaatsvindt, die alle toekomstige kosten in één keer realiseert.

Voorkom onnodig inleveren

Pensioenfondsen, woningcorporaties en bedrijven worden dagelijks verleid tot allerhande derivatenconstructies. De gretigheid en extra services waarmee dit gepaard gaat maakt duidelijk dat 'de strijkstok' groot is. En wat de tegenpartij verdient, gaat er bij u vanaf. Van een 'level playing field' met een bestuur kan eenvoudigweg geen sprake zijn als de vijf grootste partijen meer dan de helft van de transacties in de boeken hebben.

Onlangs becijferde Russel Investments dat jaarlijks 0,25% van het pensioenvermogen op gaat aan transactiekosten. Een van de duurste producten om in te handelen zijn renteswaps. Iedereen zijn métier, en ook zijn verdiensten. Maar als voormalig optiebeurshandelaar in en huidig adviseur van pensioenfondsen zet ik wel regelmatig vraagtekens bij de omvang, nut en noodzaak van (rente)derivaten.

Derivaten: sense & simplicity

Voor pensioenfondsen zijn swaps vaak een 'noodzakelijk kwaad'. Toch is het onnodig geld inleveren prima te voorkomen. De 'sense & simplicity' slogan van Philips gaat hier op. Is het zinvol? Is het zo simpel mogelijk? Op de 'sense-vraag': wat is het nut van afdekken, geef ik het volgende voorbeeld.

Een fonds dekt haar verplichtingen voor een bepaald percentage af over de gehele curve. Het huidige 5-jaars swaptarief bedraagt 1%. Er wordt afgedekt via een pooled swap oplossing, met een beheervergoeding van 0,2%. Er blijft nog 0,8% aan risico per jaar over. Dan is de vraag wat de 'sense' van de afdekking is. Want zelfs als de rente naar nul procent gaat, zou de dekkingsgraad minimaal schade oplopen. Het simpel kijken naar absolute getallen heeft hier zin.

De simplicity vraag gaat over de gekozen portefeuille en de tussenschakels in het proces. Niemand in het proces werkt gratis. In een pooled oplossing komen er vaak meerdere tussenschakels (profitcenters) bij. Zo kan er geld verdiend worden aan transacties, onderpand, repo's, noem maar op. En door de opzet van de pools is het onmogelijk hier de vinger achter te krijgen.

Een stuurbare oplossing tegen lagere kosten

Het is heel goed mogelijk om het proces strak in te richten, zonder eigen infrastructuur of mensen. Ook (of misschien wel vooral) onder EMIR. De eerste stap daarbij is om te kijken hoeveel je eigenlijk zonder swaps kunt doen. Fysieke beleggingen zoals obligaties kosten in het beheer een fractie van swaps. Meestal brengen zij juist meer op dan de risicovrije (?) rente in plaats van minder.

Mocht de afdekking daarna nog steeds onvoldoende zijn, dan kan er als tweede stap gekozen worden voor een klein aantal swaps die door het pensioenfonds direct worden aangegaan via bijvoorbeeld de brokerdesk van de bewaarder. Vaak is al een partij aangehaakt voor de valuta afdekking, waardoor dit eenvoudig onder te brengen is.

Zo ontstaat een perfect stuurbare oplossing die fysieke beleggingen inzet waar het kan, en derivaten inzet waar het moet. Maar dan op een transparante manier die toegesneden is op de situatie van het pensioenfonds. Met enkele partijen die transparant en onafhankelijk werken bereikt u zo een ideale opzet die bovendien vaak tientallen procenten goedkoper uitvalt.

Schrijf een reactie

U plaatst uw reactie door direct in te loggen met LinkedIn of met een van de andere socialmedia omgevingen.

Log in met om een comment te plaatsen