Is blockchain een blijvertje?

‘Systeemwijzigingen’ worden door de direct betrokkenen vrijwel altijd argwanend bekeken. Zo bestormden Engelse arbeiders bij het begin van de Industriële Revolutie de nieuwe weefgetouwen vanwege de angst dat zij werkloos zouden raken. Nu knijpen banken ‘m voor de komst van blockchain technologie. Sommigen zeggen zelfs dat het hele verdienmodel van banken onderuit zal gaan. Een reële angst of koudwatervrees?

13 December 2016
Henk Brink ›

De geschiedenis laat zien dat technologische vooruitgang niet tegen te houden valt. En dus kunnen wij ons maar beter in de ‘bedreiging’ verdiepen om te begrijpen waar het werkelijk om gaat. In de stortvloed aan dagelijkse artikelen en vaak heftige meningen proberen we dus de hype van de realiteit te scheiden. In ieder geval verkeren we niet in de ontkenningsfase. Deze technologie gaat impact hebben, alleen weten we nog niet hoe snel en in welke omvang.

Trustless system
Waar praten we over? Een blockchain is een gedistribueerde database die een gestaag groeiende lijst bijhoudt van data-items die beschermd zijn tegen manipulatie en vervalsing. Binnen dit systeem vindt er gegevensuitwisseling en verificatie tussen de aangesloten computernetwerken (‘nodes’) plaats. Dit gebeurt door middel van een consensus mechanisme . Met een blockchain kan ervoor worden gezorgd dat een derde partij (lees: een bank) niet nodig is om de betrouwbaarheid van een transactie te waarborgen. Daarom wordt de blockchain ‘the trustless system’ genoemd.

Nu komt de clou: transactiediensten zouden tegen een fractie van de kosten die banken en andere financiële instellingen nu in rekening brengen, kunnen worden geregeld. En ook nog eens veel sneller. Als ik dat op mijn eigen sector, de effectenindustrie, betrek: wellicht zijn clearing, settlement en betalingen van effectentransacties straks in een milliseconde afgerond buiten de bestaande infrastructuur om. Dus afwikkeling in secondes in plaats van 2 dagen, geen onderpand (collateral), geen clearing, geen (uit)lenen van effecten en geen bewaring van effecten meer zoals we dat nu kennen. In de meest ultieme vorm zijn clearinghuizen, CSD’s en custodians dan niet of nauwelijks meer nodig. De posities in effecten en geld worden dan bijgehouden in gedistribueerde databases (de distributed ledgers). De ledgers zijn technisch aan elkaar verbonden om levering tegen betaling te waarborgen. Geen wonder dat veel mensen blockchain als een ‘disruptive technology’ zien.

Droom en daad
Dus straks weg clearingorganisaties, weg custodians, weg alle instellingen die in de beleggingsketen actief zijn? Mwahh. Zoals wel vaker staan tussen droom en daad ook hier wetten en praktische bezwaren in de weg. Hoe zit het bijvoorbeeld met de veiligheid en regulering van de blockchain technologie? Is de techniek voldoende schaalbaar te maken om ook echt kosteneffectief te zijn? Wie spreek je aan als er iets misgaat? Is een dergelijke transactie juridisch afdwingbaar? En wat vinden de regulators van dit hele idee?

Er wordt op grote schaal gestudeerd op dit onderwerp en er wordt heel veel over gepubliceerd. In ieder geval onderzoekt de ‘oude industrie’ al volop hoe ‘distributed ledgers’ in het eigen verdien- en businessmodel ingepast kunnen worden. Aanpassingsvermogen is nu eenmaal een kenmerkende eigenschap van deze industrie.

Evolutie of revolutie
Hoe kijk ik er dan zelf tegenaan als ‘effectenveteraan’? Het lijkt mij in ieder geval stug dat "the horse (lees: de huidige afwikkelmechanismen ) is here to stay but the automobile (lees: blockchain) is only a novelty -a fad", zoals een Amerikaanse bankdirecteur ooit tegen Henry Ford zei toen hij om een lening kwam vragen. De interesse voor nieuwe technologie van Centrale Banken, toezichthouders en effectendienstverleners is overweldigend. Weliswaar zijn de blokkades vooralsnog groot. Maar gezien de budgetten die in de nieuwe technologie worden gestoken (circa 1 miljard dollar!) en de verwoede pogingen om zogenaamde ‘use cases’ te vinden, zal deze technologie uiteindelijk wel (gedeeltelijk) gebruikt gaan worden.

In mijn optiek gebeurt dat eerder als evolutie dan als revolutie, maar voorspellers hebben er vaker naast gezeten. Zoals Thomas Watson, topman van IBM, in 1943: “I think there is a world market for maybe five computers." Alleen daarom al zullen we dit onderwerp zeer nauwgezet blijven volgen en zullen we daar ervaring mee op doen.

Analyse the past, design the future.

Schrijf een reactie

U plaatst uw reactie door direct in te loggen met LinkedIn of met een van de andere socialmedia omgevingen.

Log in met om een comment te plaatsen