Kostentransparantie beste idee van laatste 20 jaar

Neurowetenschapper Victor Lamme vindt transparantie het slechtste idee van de laatste twintig jaar. Hij is stellig van mening dat de toezichthouders op het verkeerde spoor zitten met hun roep om meer transparantie en informatie. Het zou alleen maar leiden tot een extra angstprikkel bij deelnemers. Dat is toch wat kort door de bocht. Kostenrapportages zijn wel degelijk een goede manier om een betekenisvolle dialoog te starten met deelnemers.

17 October 2016
Rob Spil

De neurowetenschap laat zien dat de meeste mensen zich irrationeel gedragen als het om financiële zaken gaat. Dat geldt dus ook voor de actieve deelnemers en pensioengerechtigden van pensioenfondsen. Toch worden zij door hun pensioenfonds voornamelijk rationeel aangesproken als het gaat om transparantie op het gebied van kosteninformatie. Pensioenfondsen rapporteren met veel cijfers en mooie grafieken over hun kosten in hun jaarverslag en op hun website. Zelfs DNB rapporteert sinds dit jaar online de uitvoeringskosten van alle Nederlandse pensioenfondsen. Is de sector daarin doorgeschoten en wordt het vertrouwen van deelnemers in hun pensioenfonds daardoor juist niet ondermijnd in plaats van versterkt?

Intimiteit verbindt
Gelukkig krijgt de pensioensector voor hun wijze van communiceren ook steun in de rug van ‘brain scientists’ uit Amerika. Zij hebben onderzoek gedaan naar consumentengedrag na informatie over de kostenopbouw van een product. Vertaald naar de pensioensector kun je de volgende conclusies trekken. Door de uitvoeringskosten uit de doeken te doen, kan een pensioenfonds een gevoel van intimiteit creëren met de deelnemers. De Amerikanen spreken hier van ‘intimate disclosures’. Deelnemers voelen zich meer aangetrokken tot hun pensioenfonds als het fonds ‘intieme’ details met hen deelt. Zij begrijpen én waarderen dat pensioenfondsen met hun billen bloot gaan.

De hersenwetenschappers ontdekten verder dat een bedrijf (lees: pensioenfonds) pas in zijn eigen voeten schiet als het gerapporteerde kostenniveau te ver afligt van de norm van soortgelijke bedrijven. Deelnemers beschouwen het pensioenfonds dan als ‘unfair’.

Helder communiceren
Kostenrapportages zijn voor pensioenfondsen dus wel degelijk een goede manier om een betekenisvolle dialoog te starten met hun deelnemers. En kostenrapportages krijgen pas werkelijk betekenis als zij in perspectief worden geplaatst. Hoe verhouden mijn beheerkosten zich tot andere pensioenfondsen, bijvoorbeeld. Een onafhankelijk samengestelde kostenbenchmark is dan een goed instrument om daar helder met de deelnemers over te communiceren. Maar het helpt bestuurders ook om beter inzicht te krijgen hoe zij het kostenniveau van hun pensioenfonds eventueel kunnen verlagen.

Hoe dan ook blijft communiceren over kosten een ingewikkeld proces. Misschien kunnen pensioenfondsen daarom, in samenwerking met Victor Lamme, hun deelnemers beter eerst onder een MRI-scanner leggen om verschillende vormen van kosteninformatie te testen voordat zij tot publicatie overgaan?

 

Schrijf een reactie

U plaatst uw reactie door direct in te loggen met LinkedIn of met een van de andere socialmedia omgevingen.

Log in met om een comment te plaatsen